Tổ chức hiệu quả y tế học đường & Khám, chữa bệnh BHYT cho học sinh, sinh viên

Thứ tư - 06/09/2017 05:42
Với vai trò là thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước, quá trình giáo dục, rèn luyện, tạo thuận lợi để các em học sinh, sinh viên phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ luôn được Đảng, Nhà nước ta chú trọng. Xuyên suốt quá trình đó, phát triển y tế học đường và nâng cao hiệu quả BHYT học sinh, sinh viên là biện pháp chủ yếu để tạo nền tảng sức khỏe, trí tuệ, tinh thần giúp các em học sinh, sinh viên vững bước phát triển trong tương lai.
Tổ chức hiệu quả y tế học đường & Khám, chữa bệnh BHYT cho học sinh, sinh viên

Y tế học đường - nền tảng chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên

  Cả nước hiện có gần 23 triệu trẻ em, học sinh, sinh viên, chiếm tỷ trọng khoảng ¼ dân số. Đây là nhóm đối tượng đang trong giai đoạn phát triển thể chất, tinh thần, dần hình thành thói quen sinh hoạt cho cuộc sống sau này, vì vậy  rất cần được chú ý trong giáo dục, rèn luyện, qua đó tạo thuận lợi, góp phần giúp  các em phát triển toàn diện về đức - trí - thể - mỹ. Trong quá trình đó, y tế học đường đóng vai trò quan trọng, tác động đến sự phát triển thể chất, trí tuệ của các em.

  Tuy nhiên, để làm tốt công tác này, thực tế đang gặp phải không ít khó khăn nhất định; một trong những khó khăn đó xuất phát từ đặc điểm của môi trường trong các trường học. Đây là nơi tập trung đông học sinh, trong khi phần lớn các em còn nhỏ tuổi, chưa có ý thức cao trong về việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, kiến thức phòng bệnh và thực hành phòng bệnh còn rất hạn chế. Nguy cơ mắc và lây lan dịch bệnh, bệnh tật học đường là không hề nhỏ. Đáng ngại hơn là những hành vi không bảo đảm vệ sinh, phòng bệnh, không có lợi cho sức khỏe hiện tại cũng như về sau này dễ được hình thành do quá trình tương tác, học hỏi lẫn nhau trong lớp học. Nếu không có sự quản lý, theo dõi và uốn nắn, nhắc nhở thường xuyên sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến không chỉ môi trường học tập trong trường học, mà cả quá trình sống, làm việc sau này.

  Xuất phát từ những lý do trên, công tác y tế học đường luôn được coi là một trọng tâm trong lĩnh vực sức khỏe cộng đồng. Thông tư liên tịch số 13/2016/TTLT-BYT-BGDĐT của liên Bộ Y tế - Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về công tác y tế trường học được ban hành ngày 12/05/2016 đã cụ thể hóa rõ tính chất trọng tâm của y tế học đường. Thông tư này là cơ sở pháp lý mới nhất, đóng vai trò quan trọng để quá trình phối hợp triển khai công tác y tế trường học được bảo đảm chất lượng và hiệu quả. Theo đó, Thông tư đã quy định cụ thể, chi tiết các nội dung của y tế trường học. Bao gồm việc bảo đảm các điều kiện về phòng học, bàn ghế, bảng viết, chiếu sáng, đồ chơi trong trường học; điều kiện về cấp thoát nước và vệ sinh môi trường; các điều kiện về phòng y tế, nhân viên y tế trường học; hoạt động quản lý, bảo vệ và chăm sóc sức khỏe và khám, chữa bệnh, sơ cấp cứu; hoạt động truyền thông, giáo dục sức khỏe.

  Tuy nhiên, từ thực tiễn cho thấy, để những quy định pháp lý được thực hiện đem lại hiệu quả thực tế, nâng cao hiệu quả công tác y tế trường học, những giải pháp sau đây cần được ưu tiên chú trọng triển khai:

  - Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục để nâng cao nhận thức về vai trò của y tế trường học trong việc chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên, cũng như xây dựng và nuôi dưỡng nhân cách con người từ giai đoạn còn trẻ. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể và gia đình học sinh, sinh viên cần phải nhận thức rõ điều này để phối hợp xây dựng các chiến lược, các giải pháp thực hiện hiệu quả nội dung của công tác y tế học đường ở mỗi địa phương, mỗi cấp học, mỗi ngành học.

  - Nhà trường là đơn vị tổ chức, đáp ứng trực tiếp việc bảo đảm, rèn luyện và nâng cao sức khỏe của học sinh, sinh viên bằng các việc làm cụ thể; từ bố trí sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí y tế học đường – trích từ Quỹ BHYT, đầu tư trang thiết bị, nhân lực, các hoạt động triển khai thực hiện y tế học đường. Để thực hiện tốt nhiệm vụ, trước tiên cần các định rõ vị trí, vai trò chức năng của từng bộ phận, cá nhân trong đơn vị và quán triệt thực hiện bài bản, nghiêm túc. Đội ngũ những người làm công tác y tế học đường, nhất là cán bộ y tế học đường và nhận thức, sự tham gia của đội ngũ cán bộ, giáo viên cần được thường xuyên nâng cao cả về chất lượng và số lượng.

  - Hằng năm, lãnh đạo các Nhà trường cần có kế hoạch tuyển chọn, thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, đảm bảo chế độ lương cán bộ y tế. Phải nhận thức rõ, cán bộ phụ trách y tế trong trường học có vai trò quan trọng, trực tiếp tuyên truyền, phổ biến kiến thức, thực hành một số kỹ thuật y khoa. Bên cạnh đó, đây còn là người đóng vai trò là đầu mối kết nối với các cơ sở y tế trên địa bàn để triển khai các hoạt động bảo vệ chăm sóc sức khỏe học sinh trong các nhà trường.

  - Về mặt chuyên môn kỹ thuật, cần bổ sung trang thiết bị, sổ theo dõi sức khỏe, vật tư và thuốc thiết yếu tại phòng y tế nhà trường để đáp ứng điều kiện khám, chữa bệnh thông thường, xử trí chấn thương, tai nạn, tăng cường các hoạt động giáo dục nâng cao sức khỏe, phòng chống bệnh học đường, phòng bệnh không lây nhiễm, truyền nhiễm.

  - Trong tổ chức thực hiện, để nâng cao chất lượng công tác y tế học đường, đáp ứng với nhu cầu thực tế và phù hợp với điều kiện  nhân lực hiện nay, trường học cần phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã hoặc trung tâm y tế huyện và cơ quan BHXH để sử dụng hiệu quả nguồn Quỹ BHYT trích lại cho chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên, cũng như từ các nguồn kinh phí khác.

Đề xuất nâng mức hỗ trợ tham gia BHYT của học sinh, sinh viên 

Nguồn kinh phí từ Quỹ BHYT đóng vai trò là nguồn lực quan trọng để duy trì và phát triển, nâng cao hiệu quả y tế học đường. Tham gia BHYT sẽ giúp các em học sinh, sinh viên có điều kiện được giáo dục kiến thức y khoa phòng bệnh cơ bản, được chăm sóc sức khỏe ban đầu ngay từ nhà trường; đồng thời được hưởng quyền lợi BHYT khi đi khám, điều trị tại các cơ sở y tế theo quy định của Luật. Tham gia BHYT cũng là để các em học sinh, sinh viên được chia sẻ với những người chẳng may phải khám, chữa bệnh với chi phí lớn. Bản chất chia sẻ nhân văn sẽ dần được hình thành trong các em học sinh, sinh viên từ quá trình nhận thức, tham gia và thụ hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh BHYT.

Hiện nay, tỷ lệ học sinh, sinh viên tham gia BHYT dần phát triển và đạt kết quả khả quan hơn trong các năm gần đây, tuy nhiên vẫn chưa đạt yêu cầu Chính phủ đề ra, tức phải đạt bao phủ 100% tổng số học sinh, sinh viên cả nước. Có một thực tế là trong khi khối học sinh các bậc học phổ thông có tỷ lệ tham gia tương đối cao, khoảng 96%; thì khối sinh viên cao đẳng, đại học chỉ đạt khoảng con số khiêm tốn, với tỷ lệ 76%. Điều này cho thấy cần sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa giữa cơ quan BHXH với các cơ sở giáo dục trong việc tuyên truyền, thay đổi nhận thức của sinh viên về ý nghĩa, trách nhiệm xã hội, nghĩa vụ thực thi pháp luật khi tham gia BHYT. Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả khâu tổ chức triển khai việc thu BHYT gắn với công tác quản lý học sinh, sinh viên, bảo đảm phù hợp với mô hình đổi mới giáo dục đại học hiện nay.

Bộ Y tế cũng đang cùng các Bộ, ngành tích cực nghiên cứu đề xuất nâng mức hỗ trợ tham gia BHYT của học sinh, sinh viên lên 50% so với 30% như hiện nay. Đây là biện pháp nhằm giúp các phụ huynh học sinh và các em sinh viên giảm bớt khó khăn về tài chính, có điều kiện tham gia BHYT và được bảo đảm chăm sóc khỏe, thụ hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh đầy đủ và liên tục.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng luôn nghiên cứu, điều chỉnh danh mục các dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế và các dịch vụ y tế khác được Quỹ BHYT chi trả đáp ứng với nhu cầu khám, chữa bệnh của từng nhóm đối tượng tham gia BHYT, trong đó có nhóm học sinh, sinh viên. Trong quá trình xây dựng chính sách liên quan đến quyền lợi BHYT, những vấn đề sức khỏe đặc thù của nhóm trẻ em, người trẻ tuổi cũng luôn được chú trọng nghiên cứu, sửa đổi để phù hợp với bối cảnh thay đổi về cơ cấu bệnh tật do những tác động của môi trường và đời sống xã hội hiện nay.

  Các cơ sở khám, chữa bệnh, đặc biệt là cơ sở y tế tuyến huyện, tuyến xã đã và đang được Chính phủ, ngành Y tế và các bộ, ngành, địa phương tập trung nguồn lực để nâng cao chất lượng dịch vụ y tế sẽ góp phần cũng với các nhà trường thực hiện việc chăm sóc sức khỏe ban đầu, vừa đảm bảo quyền lợi của người tham gia BHYT vừa đảm bảo tính công bằng, tính dễ tiếp cận dịch vụ y tế của người tham gia BHYT, đặc biệt là đối với học sinh, sinh viên.

  Bộ Y tế đề nghị cơ quan BHXH cấp huyện tăng cường phối hợp chặt chẽ với nhà trường, Phòng Giáo dục và Đào tạo trong triển khai theo dõi việc thu đóng BHYT của học sinh, sinh viên; nhất là trong công tác trích chuyển kinh phí của Quỹ BHYT để lại nhà trường kịp thời theo quy định, đáp ứng yêu cầu bảo đảm kinh phí để chăm sóc sức khỏe ban đầu cho học sinh, sinh viên.

   Có thể nói rằng, các chính sách, pháp luật về BHYT hiện nay, cũng như những quy định về công tác y tế trường học thể hiện rõ tính ưu việt, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với công tác chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên. Để những quy đinh này đi vào cuộc sống, đem lại hiệu quả thiết thực, đảm bảo quyền lợi của các em, việc tăng cường phối hợp thực hiện các chính sách, cơ chế giữa ngành y tế, ngành giáo dục, Ngành BHXH và các cơ quan, tổ chức xã hội và gia đình mỗi học sinh, sinh viên là rất cần thiết. Bên cạnh đó, việc liên tục kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu, tìm ra những giải pháp phù hợp để công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, công tác khám, chữa bệnh BHYT đối với học sinh, sinh viên cũng cần được tiến hành thường xuyên, liên tục. Có như vậy, chúng ta mới thực hiện được mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe thông qua chính sách BHYT toàn dân, vì chất lượng cuộc sống của mỗi công dân, vì tương lai của đất nước./.

PGS-TS. Phạm Lê Tuấn

Thứ trưởng Bộ Y tế

Tác giả bài viết: Tạp chí BHXH

Thăm dò

Mức độ hài lòng của bạn khi làm việc với cơ quan BHXH ?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây