[Ngày: 24.03.2010] Bản để in Gửi tin qua email
Thứ trưởng Thường trực Đàm Hữu Đắc chủ trì Hội thảo "Đánh giá hệ thống bảo hiểm xã hội hiện tại và những đề xuất cải cách"
Xem hình

Hội thảo do Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Ngân hàng Thế giới tổ chức trong 2 ngày 18 -19/03/2010 tại thành phố Hồ Chí Minh. Tham dự còn có đại diện lãnh đạo Vụ Bảo hiểm Xã hội, Ngân hàng Thế giới, đại diện các Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động, Bảo hiểm Xã hội các tỉnh và một số chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ các trường đại học và viện nghiên cứu.

Phát biểu khai mạc Hội thảo,  Thứ trưởng Đàm Hữu Đắc nhấn mạnh: Đánh giá hệ thống bảo hiểm xã hội hiện tại và đề xuất cải cách là một trong những chủ đề quan trọng. Mục đích của Hội thảo lần này nhằm lắng nghe ý kiến của các Sở, ngành, các địa phương và đơn vị, doanh nghiệp trao đổi và đưa ra những vẫn đề vướng mắc và các giải pháp  cũng như các ý kiến đề  xuất, kiến nghị để kịp thời tháo gỡ, sửa đổi, bổ sung Luật BHXH phù hợp với tình hình hiện nay.

Thứ trưởng Đàm Hữu Đắc cũng ghi nhận, việc triển khai, thực thi Luật BHXH trong 3 năm qua đã đi vào đời sống. Công tác quản lý Nhà nước về BHXH đã được tăng cường, có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và trách nhiệm của các Bộ, ngành, tổ chức đoàn thể trong quá trình xây dựng hệ thống các văn bản hướng dẫn Luật một cách kịp thời, tạo hành lang pháp lý cho việc thực hiện chế độ chính sách BHXH.

Công tác tuyên truyền, phố biến chế độ, chính sách pháp luật về BHXH  đã được đẩy mạnh trong một chương trình phối hộp đồng bộ của các cơ quan, tổ chức từ Trung ương tới địa phương với nhiều hình thức khác nhau, bước đầu tạo ra sự chuyển biến nhận thức của người lao động và người sử dụng lao động.

Vì vậy,  số đối tượng tham gia BHXH ngày càng tăng cao, chỉ tính riêng trong năm 2009 đã có 9.101.040 người tham gia BHXH bắt buộc, tăng 6,6% (tương ứng 561.573 người) so với năm 2008. Số thu trong năm 2009, cũng đạt trên 39.873,6 tỷ đồng (trong đó  có 65,6 tỷ đồng thu BHXH tự nguyện; 2.796,6 tỷ đồng thu từ bảo hiểm thất nghiệp), tăng 29,6% tương ứng 9.052 tỷ đồng so với năm 2008.

Công tác thu BHXH đã có nhiền chuyển biến tốt, số nợ, chậm đóng có xu hướng giảm. Việc chi trả các chế độ BHXH cho người lao động kịp thời, đầy đủ với các thủ tục được quy định rõ ràng và đơn giản hơn. Công tác giải quyết chế độ BHXH cho người lao động đã nhanh chóng, kịp thời và đảm bảo quyền lợi cho người tham gia BHXH; tình trạng vi phạm pháp luật về BHXH tại các doanh nghiệp cũng đã giảm dần và đặc biệt một số địa phương đã có nhiều mô hình, cách làm sáng kiến như BHXH TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Hà Nội … đã áp dụng Luật BHXH và kiện toàn hồ sơ và đưa ra các vụ kiện các doanh nghiệp vi phạm, trốn tránh và nợ đóng BHXH của người lao động và thu về được hàng tỷ đồng cho người lao động và Nhà nước.

Thử trưởng Đàm Hữu Đắc cũng chỉ ra một số tồn tại và hạn chế trong việc thực thi và triển khai Luật BHXH trong thời gian qua. Đó là việc mở rộng đối tượng tham gia còn chậm, đặc biệt là đối tượng tự nguyện, lao động làm việc trong khu vực kinh tế hợp tác và doanh nghiệp. Một số chính sách còn chậm cập nhật thông tin. Công tác tuyên truyển chưa thực sự sâu rộng, ấn tượng, đặc biệt là hoạt động tuyên truyền phố biến pháp luật BHXH tự nguyện, bảo hiểm thất nghiệp còn thiếu các hình thức phù hợp, tác động trực tiếp đến đối tượng tham gia, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, làng nghề, dịch vụ.

Ngoài ra, trong qúa trình triển khai thực hiện chế độ, chính sách cũng xuất hiện một số vướng mắc cần được tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, ban hành văn bản hướng dẫn như việc giám định mức suy giảm khả năng lao động của người lao động; quy định giữ lại 2% quỹ tiền lương, tiền công đóng BHXH của đơn vị để chi trả cho người lao động đủ điều kiện hưởng chế độ ốm đau, thai sản và thực hiện quyết toán với BHXH; khen thưởng đối với các đơn vị sử dụng lao động làm tốt công tác an toàn, vệ sinh lao động tại Khoản 2 Điều 133 Luật BHXH; quy định việc phân bố quỹ BHXH đối với người vừa có thời gian tham gia BHXH bắt buộc vừa có thời gian tham gia BHXH tự nguyện. Công tác thanh kiểm tra và các chế tài xử phạt còn chưa đủ mạnh để buộc các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

 Hội thảo cũng được nghe bà Trần Thuý Nga – Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm Xã hội  trình bày báo cáo tình hình thực hiện Luật BHXH  trong 2 năm 2008 – 2009 và đưa  ra một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước và thực hiện pháp luật BHXH. Đồng thời tiếp tục hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật BHXH theo chương trình, kế hoạch đặt ra.

Theo bà  Nguyễn Thị Nguyệt Nga – Chuyên viên  Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, chúng ta cần nhìn nhận và đánh giá khách quan lại các chính sách, pháp luật BHXH trong thời gian qua do nền kinh tế của Việt Nam đã có nhiều thay đổi, do đó các chính sách pháp luật hà nước đã ban hành cũng yêu cầu cần phải bổ sung, sửa đổi cho phù hợp. Bà Nga đưa ra ví du: Chính sách BHXH theo nguyên tắc có đóng mới có hưởng. Song thực tế có những đối tượng cần phải có sự trợ giúp cho họ, như người nông dân. Hay về việc thu nộp BHXH tự nguyện cũng cần phải có cách làm linh hoạt và phù hợp với từng đối tượng tham gia mới có hiệu quả.

Ông Lê Thành Tâm – Giám đốc Sở LĐ – TBXH TP. Hồ Chí Minh đưa ra dẫn chứng, hiện thành phố có trên 4 triệu lao động trong độ tuổi và trên 300.000 đơn vị, doanh nghiệp. Trong năm qua, Thanh tra thành phố đã thanh tra trên 1000 lượt doanh nghiệp thì kết quả cho thấy hầu hết đều vi phạm về thời giờ làm việc, tiền lương, tiền  công, hợp đồng lao động, thỏa ước lao động, thang bảng lương, BHXH…Các doanh nghiệp vi phạm nhiều nhất nằm ở khối doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (FDI). Ông Tâm cho rằng, các doanh nghiệp FDI trước khi vào đầu tư, kinh doanh họ đều tìm hiểu và nghiên cứu pháp luật ở Việt Nam rồi mới vào đầu tư.  Điều đó cho thấy  họ thừa hiểu biết và nắm rõ pháp luật Việt Nam, song vẫn vi phạm. Khi  các cơ quan pháp luật vào thanh tra thì họ biện lý do là chưa nắm rõ pháp luật lao động ở Việt Nam nên việc thực thi pháp luật còn hạn chế.

Ông Lê Thành Tâm cũng cho rằng: Công tác tuyên truyền pháp luật lao động trong thời gian qua chưa được đẩy mạnh và đi vào chiều sâu. Các chế tài pháp luật của mình chưa đủ mạnh để răn đe các doanh nghiệp. Điển hình như ở thành phố có nhiều doanh nghiệp nợ hàng chục tỷ đồng, khi thanh tra xuống thanh tra và xử phạt doanh nghiệp sẵn sàng nộp phạt. Bởi mức phạt chỉ vài chục triệu đồng, trong khi đó nợ đóng BHXH hàng tỷ đồng. Rõ ràng vấn đề này là bất cập trong việc thực thi pháp luật lao động ở  nước ta  hiện nay. Ngoài ra, tình trạng đóng BHXH cho người lao động ở các doanh nghiệp còn quá thấp so với thu nhập thực tế của họ. Hầu hết các doanh nghiệp  chỉ đóng BHXH cho người lao động  theo mức lương cơ bản trong hợp đồng lao động.

Ông  Tâm cũng đê xuất giải pháp sắp tới là điều chỉnh mức đóng BHXH cho người lao động tại các doanh nghiệp theo mức thu nhập và được ghi rõ trong hợp đồng lao động. 

Còn ông Phạm Đỗ Nhật Tân – nguyên Vụ trưởng Vụ BHXH thì đề xuất nên sửa đổi một số thông số chế độ hưu trí.  Đại diện Bảo hiểm xã hội thành phố Hồ Chí Minh thì cho rằng: Vấn đề khó khăn của thành phố hiện nay là việc quản lý thu BHXH  ngày càng tăng, nhưng điều kiện cơ sở vật chất và nhân sự quản lý không tăng kịp. Năm 2009, BHXH thành phố quản lý trên 31.000 đơn vị với gần 1,5 triệu lao động, bình quân một nhân viên quản lý thu từ 200 – 300 đơn vị, với trên 15.000 lao động. Các  thành phần kinh tế tư nhân phát triển mạnh nhưng manh mún, nhỏ về quy mô và thiếu ổn định. Nhiều hộ  cá thể thành lập và hoạt động trên mối quan hệ gia đình, không ký hợp đồng lao động, không đăng ký sử dụng lao động; tình trạng mượn tên,  thuê mướn trụ sở tạm thời để đứng tên và thành lập công ty không có cơ sở pháp lý để thực hiện nghĩa vụ BHXH. Địa bàn thành phố rộng, doanh nghiệp đông, lực lượng sử dụng lao động lớn nhưng nhiều doanh nghiệp  thành lập, giải thể, chuyển đi cơ quan khác quản lý không quản lý được; lao động thực tế luôn biến động, nhất là ở các ngành dệt may, da giày, không được ký kết hợp đồng lao động, khó nắm bắt kịp thời… tác động đến không ít quản lý thu BHXH.

Ngoài ra, BHXH thành phố cũng kiến nghị cần xem xét lại mức xủ lý và cơ chế xử lý vi phạm pháp luật BHXH; Bỏ quy định người sử dụng lao động có trách nhiệm chi trả trợ cấp ốm đau, thai sản cùng với kỳ trả lương gần nhất; sửa đổi Điều 95 Luật BHXH; tăng mức xử phạt lên 20% mức xử phạt hiện nay. Đồng thời bổ sung Bộ luật Hình sự tội danh chiếm dụng quỹ BHXH đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức sử dụng lao động thu nhưng không nộp BHXH.

Đại diện Bảo hiểm Xã hội tỉnh Đồng Nai, Bình Dương cùng đồng quan điểm với ý kiến, kiến nghị của thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, các đơn vị này còn đề xuất thêm một số kiến nghị về việc điều chỉnh, sửa đổi tại Điều 94 Luật BHXH quy định về tiền lương, tiền công đóng BHXH bắt buộc theo hướng mức thu BHXH tính trền tổng thu nhập hàng tháng của người lao động và không giới hạn mức đóng tối đa như hiện nay. Đồng thời, đề nghị Tòa án Nhân dân Tối cao sớm có văn bản chỉ đạo tòa án các cấp thống nhất và tích cực xét xử các vụ án nợ đọng BHXH.

Ngoài ra, Hội thảo còn được nghe các tham luận và đề xuất nhiều giải pháp trong vấn đề điều chỉnh và sửa đổi, bổ sung Luật BHXH cho phù hợp trong tình hình hiện nay./.

(Theo molisa.gov.vn)
Bạn thường tìm hiểu thông tin về BHXH ở đâu?
 Đến cơ quan BHXH
 Trên báo giấy
 Trên Internet
 Trên Website BHXH
 Từ nhiều nguồn khác nhau
Kết quả  
Dai A Bank